กลยุทธ์จัดซื้อสีเขียวและการตรวจประเมินซัพพลายเออร์

บทนำ

ในอดีตเรื่อง “สิ่งแวดล้อม” อาจถูกมองว่าเป็นเพียงกิจกรรมเพื่อสังคม (CSR) แต่ปัจจุบันได้กลายเป็น “มาตรฐานการค้าสากล” ที่ลูกค้า สถาบันการเงิน และคู่ค้าระดับโลกใช้เป็นเงื่อนไขในการเลือกคู่ธุรกิจ ฝ่ายจัดซื้อที่ปรับตัวได้เร็วจะเปลี่ยน “ต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อม” ให้กลายเป็น “ใบเบิกทาง” ที่สร้างโอกาสทางธุรกิจและภาพลักษณ์ที่ดีให้องค์กรในระยะยาว

หลักสูตรนี้ออกแบบมาเพื่อเปลี่ยนมุมมองจาก “การจัดซื้อทั่วไป” สู่ “การจัดซื้อที่ยั่งยืน” (Sustainable Procurement) ตั้งแต่การฝังเกณฑ์สีเขียวเข้ากระบวนการจัดซื้อ การคัดเลือกและให้คะแนนซัพพลายเออร์ การตัดสินใจด้วยต้นทุนรวม (TCO) ไปจนถึงการตรวจประเมินและพัฒนาคู่ค้า โดยอ้างอิงกรอบมาตรฐานจริง เช่น ISO 20400, SSCM และ Thai GPP

ผ่านกรณีศึกษาจริงจากองค์กรชั้นนำที่ผลักดันห่วงโซ่อุปทานสีเขียว เช่น Apple, Toyota และ IKEA และ Workshop ที่ใช้ข้อมูลจริง ผู้เข้าอบรมจะได้เครื่องมือ Green Criteria Checklist, Supplier Scorecard และ TCO Model ที่ใช้งานได้ทันทีในการสร้างผลลัพธ์การจัดซื้อที่ยั่งยืนและวัดผลได้

วัตถุประสงค์

• ESG & Green Procurement Essentials: เพื่อให้เข้าใจ ESG ในมุมจัดซื้อ และกรอบการจัดซื้อสีเขียว — ISO 20400, SSCM, Thai GPP
• Green Criteria & Selection: เพื่อให้สามารถตั้งเกณฑ์คัดเลือกสินค้าและผู้ขายที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และฝังเข้ากระบวนการจัดซื้อทั้ง 4 จุด
• Supplier Audit & Development: เพื่อให้ตรวจประเมินซัพพลายเออร์ด้วย Code of Conduct และ Checklist พร้อมวางแผนแก้ไขและพัฒนาคู่ค้า
• TCO Decision: เพื่อให้คำนวณ Total Cost of Ownership พิสูจน์ความคุ้มค่าของทางเลือกที่ยั่งยืนต่อต้นทุนองค์กร

กลุ่มเป้าหมาย

Procurement Officer Sourcing Manager Category Manager SD/ESG Team Factory Manager และผู้ที่ต้องดูแลการคัดเลือก ตรวจประเมิน และพัฒนาซัพพลายเออร์

บรรยายโดย

อ.ศุภโชค โชติสถิตกุล

รูปแบบการอบรม

จัดอบรมในรูปแบบ Onsite (ในห้องอบรม) เท่านั้น — ผู้เข้าอบรมเรียนรู้ผ่านการบรรยาย กรณีศึกษา และ Workshop เชิงปฏิบัติการร่วมกันภายในห้องอบรมตลอดทั้งวัน ไม่มีการจัดอบรมในรูปแบบ Online

หัวข้อการสัมมนา (09.00 - 16.00 น.)

Module 1: ESG & Green Procurement Foundation

• Why Green? Why Now?: แรงกดดันด้านสิ่งแวดล้อมจากลูกค้า สถาบันการเงิน และคู่ค้าระดับโลก
• ESG in Procurement: ถอดรหัส E-S-G ในมุมนักจัดซื้อ — พลังงาน/ขยะ, แรงงานเป็นธรรม/สิทธิมนุษยชน, ความโปร่งใส/ตรวจสอบได้
• Sustainable Procurement Frameworks: ISO 20400, SSCM (SCOR) และบริบทของ Thai GPP
• Green Label & Ecolabels: ฉลากเขียว, EU Ecolabel, Energy Star และการใช้เป็นหลักฐานยืนยัน
• Greenwashing Detection: ลำดับชั้นหลักฐาน และการจับสัญญาณ “รักษ์โลกจริง vs สร้างภาพ”

Module 2: Green Criteria & Supplier Selection

• Embedding Green into 4 Points: คัดเลือก (Selection) / สเปก (Specification) / ให้คะแนน (Award) / สัญญา (Contract Clauses)
• Selection vs Award Criteria: ความต่างของเกณฑ์บังคับขั้นต่ำ และเกณฑ์ให้คะแนนเพิ่ม
• Green Criteria Design: ตั้งเกณฑ์ตามประเภทสินค้า เช่น ISO 14001, Recycled Content, ประสิทธิภาพพลังงาน
• Weighted Scoring & Segmentation: ให้น้ำหนักเกณฑ์ และจัดกลุ่มซัพพลายเออร์ตามระดับความเสี่ยง ESG
• Supplier Code of Conduct: ร่างจรรยาบรรณคู่ค้าเพื่อใช้เป็นกติการ่วมในการทำธุรกิจ

Module 3: Total Cost of Ownership (TCO)

• Beyond Purchase Price: ทำไม “ราคาซื้อ” ไม่ใช่ “ต้นทุนจริง” ของการตัดสินใจ
• TCO Components: Acquisition, Operating, Maintenance, Downtime, Disposal และ Risk Cost
• Life Cycle Costing & Payback: คำนวณจุดคุ้มทุนของทางเลือก Green ที่ราคาสูงกว่าตอนซื้อ
• Time Horizon Principle: หลักการเลือกระยะเวลาคำนวณ — Useful Life, Holding Period, Equivalent Annual Cost
• Carbon & CBAM Readiness: ต้นทุนคาร์บอนที่กำลังเข้ามาเป็นตัวแปรใหม่ในสมการต้นทุน
• Scope 3 Link: ทำไม “ของที่เราซื้อ” คือก๊าซเรือนกระจกก้อนใหญ่ที่สุดขององค์กร

Module 4: Supplier Audit & Development

• Audit Types: Desk Review / On-site / Third-party / Self-assessment และการเลือกใช้ให้เหมาะ
• ESG Audit Checklist: Checklist 30 ข้อ ครอบคลุมทั้ง Environment + Social + Governance
• Site Audit Practice: สิ่งที่ต้องดูเมื่อไปเยี่ยมโรงงาน Supplier เพื่อมั่นใจเรื่องความยั่งยืน
• Corrective Action Plan (CAP): เปลี่ยนช่องว่างจากการตรวจให้กลายเป็นแผนแก้ไขที่มีกำหนดเวลา
• Supplier Development & Exit: ตัดสินใจพัฒนาคู่ค้า หรือเปลี่ยนผู้ขายอย่างมีเกณฑ์
• Continuous Monitoring: การติดตามผลและ Benchmark ซัพพลายเออร์อย่างต่อเนื่อง

กิจกรรม Workshop ในหลักสูตร

หลักสูตรนี้ออกแบบให้มี Workshop เชิงปฏิบัติการ 3 กิจกรรมตลอดวัน ครอบคลุม Green Criteria & Supplier Evaluation (สร้าง Supplier Scorecard ด้วย Checklist 30 ข้อ), TCO Comparison (เปรียบเทียบ “สินค้าปกติราคาถูก” vs “สินค้า Green ราคาสูง” เพื่อหาจุดคุ้มทุน) และ Corrective Action Plan (เขียนแผนแก้ไขและพัฒนาซัพพลายเออร์จากผลการตรวจ) เพื่อให้ผู้เข้าอบรมได้ฝึกใช้เครื่องมือและแนวคิดกับสถานการณ์จริงขององค์กร และสามารถนำกลับไปประยุกต์ใช้ได้ทันทีหลังจบหลักสูตร

Source eXpert (Thailand) Co., Ltd.