ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
Free WebinarYear in Review 2026AI & The Connected Organization · 22 ธ.ค. 69 · 14.00 – 16.00 น.ลงทะเบียนฟรี →
Source eXpert Knowledge is Success

บทความ ›

OODA Loop ตัดสินใจให้ทันวิกฤต แนวคิดของนักบินรบที่อธิบายว่าทำไม Nokia รอด แต่ Ericsson เจ็บหนัก

เผยแพร่ 21 พ.ย. 2569 · อ่าน 4 นาที · โดยทีมงาน Source eXpert

ในวิกฤต ข้อมูลไม่เคยครบ คนที่รอให้ข้อมูลครบก่อนตัดสินใจมักตัดสินใจช้าเกินไป แต่คนที่ตัดสินใจเร็วโดยไม่เข้าใจสถานการณ์ก็อาจพาองค์กรไปผิดทาง กรอบคิดที่ช่วยให้ตัดสินใจเร็วพอและถูกพอคือ OODA Loop

แนวคิดนี้มาจากไหน

OODA Loop คิดขึ้นโดย John Boyd นักบินขับไล่ของกองทัพอากาศสหรัฐฯ ที่บินเครื่อง F-86 Sabre ในสงครามเกาหลีช่วงปี 1953 Boyd วิเคราะห์ว่าทำไม F-86 ทำผลงานได้ดีกว่า MiG-15 ทั้งที่สมรรถนะบางด้านด้อยกว่า ข้อสังเกตของเขาคือ ห้องนักบินของ F-86 มองเห็นได้กว้างกว่า และระบบควบคุมไฮดรอลิกทำให้นักบินเปลี่ยนท่าได้เร็วกว่า นักบินจึงเห็นสถานการณ์และตอบสนองได้ก่อนคู่ต่อสู้ ต่อมา Boyd พัฒนาเป็นวงจรการตัดสินใจ 4 ขั้น

  • Observe สังเกต เก็บสัญญาณและข้อมูลที่เปลี่ยนไป
  • Orient ทำความเข้าใจ ตีความว่าข้อมูลนั้นหมายถึงอะไรกับเรา เป็นขั้นที่สำคัญที่สุด
  • Decide ตัดสินใจเลือกทางที่ดีที่สุดจากข้อมูลที่มี
  • Act ลงมือ แล้ววนกลับไปสังเกตผลใหม่

ควรรู้ด้วยว่าแนวคิดของ Boyd มักถูกย่อเกินจริงว่า "ใครวนเร็วกว่าชนะเสมอ" ความจริงคือความเร็วต้องมาพร้อมการตีความที่ถูกต้อง

กรณีศึกษา: ไฟไหม้โรงงานชิป Philips ปี 2000

วันที่ 17 มีนาคม 2000 ฟ้าผ่าสายไฟฟ้าใกล้โรงงานผลิตชิปของ Philips ในเมือง Albuquerque สหรัฐฯ ทำให้เกิดไฟไหม้ในห้องผลิต ลูกค้ารายใหญ่ของโรงงานนี้คือผู้ผลิตโทรศัพท์มือถือสองราย Nokia และ Ericsson

Nokia มีระบบติดตามผู้ขายที่ถูกจัดว่าสำคัญ เมื่อการส่งมอบผิดปกติ ทีมงานสังเกตเห็นเร็ว ตีความว่าความเสียหายอาจใหญ่กว่าที่ผู้ขายแจ้ง แล้วยกระดับเรื่องขึ้นถึงผู้บริหารระดับสูงอย่างรวดเร็ว จากนั้นเร่งหากำลังผลิตจากโรงงานอื่นของ Philips และผู้ผลิตรายอื่น ขณะที่ Ericsson ไม่มีแหล่งชิปสำรองและยกระดับเรื่องช้ากว่า การผลิตจึงสะดุดเป็นเวลาหลายเดือน

Ericsson บันทึกในประวัติบริษัทเองว่าการขาดแคลนชิ้นส่วนในปีนั้นทำให้ผลิตโทรศัพท์ได้น้อยกว่าเป้าหลายล้านเครื่อง ต่อมาในปี 2001 Ericsson ร่วมทุนกับ Sony ตั้ง Sony Ericsson และเลิกผลิตโทรศัพท์เอง นักวิเคราะห์บางรายเตือนว่าธุรกิจมือถือของ Ericsson มีปัญหาอื่นอยู่ก่อนแล้ว ไฟไหม้จึงเป็นตัวเร่งมากกว่าสาเหตุเดียว แต่ความต่างของความเร็วในการสังเกตและตีความระหว่างสองบริษัทยังเป็นบทเรียนที่ถูกสอนในโรงเรียนธุรกิจจนถึงวันนี้

ใช้ OODA ในงานจัดซื้อ

  1. Observe กำหนดสัญญาณเตือนล่วงหน้าของผู้ขายสำคัญ เช่น ส่งช้ากว่ากำหนด ขอเลื่อนส่ง หรือมีข่าวเหตุการณ์ในพื้นที่ตั้งโรงงาน
  2. Orient ถามทันทีว่า ถ้าเรื่องนี้แย่กว่าที่ผู้ขายบอก จะกระทบสายผลิตไหน เมื่อไร
  3. Decide กำหนดล่วงหน้าว่าใครมีอำนาจสั่งซื้อจากแหล่งสำรองโดยไม่ต้องรอประชุม
  4. Act ลงมือ แล้วนัดทบทวนผลเป็นรอบสั้น ๆ

การวางกลยุทธ์สำรองและแผนรับมือวิกฤตแบบนี้ให้ใช้ได้จริงกับซัพพลายเออร์ของแต่ละองค์กร คือเนื้อหาของหลักสูตร In-house Resilient Procurement and Crisis Management หลักสูตร 1 วัน ที่มี Workshop ทำแผนที่ความเสี่ยงของผู้ขายและซ้อมตัดสินใจในสถานการณ์จำลอง ติดต่อขอ Course Outline ได้ที่หน้าหลักสูตรครับ

เอกสารอ้างอิง

  1. Latour, A. (2001). Trial by Fire: A blaze in Albuquerque sets off major crisis for cell-phone giants. The Wall Street Journal (สำเนาเพื่อการสอน MIT) — https://stuff.mit.edu/afs/athena/course/15/15.795/WSJ_Nokia%20HandlesSupplyChainShock.pdf
  2. Harvard Business School Working Knowledge. The Resilient Enterprise (Yossi Sheffi) — https://hbswk.hbs.edu/archive/the-resilient-enterprise
  3. Ericsson. The problem with mobile phones (ประวัติบริษัท) — https://www.ericsson.com/en/about-us/history/changing-the-world/big-bang/the-problem-with-mobile-phones
  4. Stratrix. Ericsson: Philips fab fire (มุมมองที่โต้แย้ง) — https://www.stratrix.com/vertical-integration/ericsson-philips-fab-fire
  5. PBS. John Boyd and his OODA Loop — https://www.pbs.org/video/john-boyd-and-his-ooda-loop-x7cj3o
  6. Task & Purpose. The military's OODA loop, forever — https://taskandpurpose.com/military-ooda-loop-forever/

#SourceXpert #OODALoop #CrisisManagement #ResilientProcurement

บทความนี้เขียนโดย AI

ได้ประโยชน์จากบทความนี้?

รับบทความใหม่ทางอีเมลทุกสัปดาห์ — ยกเลิกได้ทุกเมื่อ

บทความอื่น

21 พ.ย. 2569

BCP ที่ซ้อมจริง ไม่ใช่แผนในลิ้นชัก บทเรียนจาก Morgan Stanley ในวันที่ 11 กันยายน

หลายองค์กรมีแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ (Business Continuity Plan หรือ BCP) เพราะลูกค้าหรือผู้ตรวจประเมินขอให้มี แต่แผนจำนวนมากถูกเขียนครั้งเดียวแล้วเก็บไว้ ในวันที่เกิดเหตุจริง ไม่ม…

21 พ.ย. 2569

Crisis War Room ห้องสั่งการยามวิกฤต จากห้องใต้ดินของ Churchill ถึงวิกฤต Tylenol

วิกฤตในองค์กรส่วนใหญ่ไม่ได้พังเพราะไม่มีคนเก่ง แต่พังเพราะข้อมูลกระจัดกระจาย แต่ละฝ่ายได้ยินข่าวคนละฉบับ ตัดสินใจซ้อนกัน และไม่มีใครรู้ว่าใครมีอำนาจสั่ง ห้องสั่งการยามวิกฤต (War Ro…

21 พ.ย. 2569

Make or Buy และ Vertical Integration จากโรงงาน River Rouge ของ Ford ถึง Tesla ที่เขียนซอฟต์แวร์ใหม่ช่วงชิปขาด

เมื่อผู้ขายส่งของไม่ได้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า คำถามที่ผู้บริหารมักถามคือ "ทำเองเลยดีไหม" คำถามนี้ฟังง่าย แต่คำตอบไม่ง่าย เพราะการทำเองคือการรับความเสี่ยงของผู้ขายมาไว้ที่เราทั้งห…

ช่วยเลือก