รหัสหลักสูตร: F02-D2D
บทนำ (Introduction)
ทุกหน่วยงานมีข้อมูลมากกว่าที่เคยมี รายงานถูกส่งขึ้นไปทุกเดือนไม่ต่ำกว่าสิบหน้า แต่พอผู้บริหารถามว่าตกลงเดือนนี้เราควรตัดสินใจเรื่องอะไร กลับไม่มีใครตอบได้ภายในสามสิบวินาที ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ข้อมูลไม่พอ แต่อยู่ที่ข้อมูลยังไม่ถูกแปลงเป็นคำตอบ
ช่องว่างที่แท้จริงอยู่ระหว่างคำว่า รายงาน กับคำว่า การตัดสินใจ หลักสูตรนี้จึงเดินครบเส้นทาง Data → Analysis → Insight → Decision → Action ภายในหนึ่งวัน ด้วยกรอบการทำงาน 5D คือ Define, Discover, Diagnose, Decide และ Deploy ที่ใช้ซ้ำได้กับโจทย์ของทุกหน่วยงาน
จุดยืนของหลักสูตรนี้คือ ไม่ได้สอนให้รู้จักเครื่องมือให้มากที่สุด แต่สอนให้รู้ว่าเมื่อไรควรใช้เครื่องมืออะไร และจะนำผลวิเคราะห์ไปสู่การตัดสินใจอย่างไร ผู้เรียนจึงไม่ต้องเขียนโค้ดและไม่ต้องมีพื้นฐานสถิติมาก่อน
วัตถุประสงค์ (Learning Objectives)
- Business Question: เพื่อให้ตั้งคำถามทางธุรกิจจากปัญหาจริงได้ถูกต้อง ก่อนจะลงมือหาข้อมูล
- Right Data, Right Technique: เพื่อให้เลือกข้อมูลและเทคนิควิเคราะห์ให้เหมาะกับโจทย์ ไม่ใช่เลือกตามเครื่องมือที่ถนัด
- Pattern และ Insight: เพื่อให้วิเคราะห์รูปแบบของข้อมูลและค้นหา Insight ที่นำไปใช้ได้จริง
- Finding vs Insight vs Root Cause: เพื่อให้แยกสิ่งที่ข้อมูลบอก ออกจากความหมายของมัน และออกจากสาเหตุที่แท้จริง
- Decision: เพื่อให้เปลี่ยนผลวิเคราะห์เป็นการตัดสินใจทางธุรกิจที่มีเหตุผลรองรับ
- Communication: เพื่อให้สื่อสารข้อเสนอและแผนลงมือ จนได้รับการอนุมัติจากผู้บริหาร
กลุ่มเป้าหมาย (Target Participants)
- ผู้จัดการและหัวหน้างานทุกสายงานที่ต้องรายงานผลและตัดสินใจด้วยข้อมูล, ฝ่ายจัดซื้อและซัพพลายเชน, ฝ่ายวางแผนการผลิตและคลังสินค้า, ฝ่ายขายและการตลาด, ฝ่ายบัญชีและการเงิน, ฝ่ายทรัพยากรบุคคล, ผู้ดูแลงาน BI และรายงานขององค์กร รวมถึงผู้บริหารที่ต้องใช้ข้อมูลตัดสินใจ
- หลักสูตรนี้เป็นวิธีคิดที่ใช้ได้กับข้อมูลของทุกหน่วยงานกรณีศึกษาเป็นโจทย์จากงานซัพพลายเชนเป็นหลัก เพราะเป็นข้อมูลที่จับต้องได้เห็นผลเป็นตัวเงินชัดที่สุด แต่กรอบการทำงานทั้งหมดย้ายไปใช้กับข้อมูลของฝ่ายอื่นได้ทันที
- ความรู้พื้นฐานที่ควรมี: ไม่ต้องเขียนโค้ดและไม่ต้องมีพื้นฐานสถิติมาก่อน ขอเพียงใช้ Microsoft Excel ในระดับพื้นานได้ ผู้เรียนที่นำชุดข้อมูลจริงของหน่วยงานตนเองติดมาด้วย จะได้ประโยชน์จาก Workshop สูงที่สุด
บรรยายโดย (Lead Instructor)
อ.ศุภโชค โชติสถิตกุล
ประสบการณ์กว่า 20 ปี ในงาน Procurement, Supply Chain และ Business Management ครอบคลุมอุตสาหกรรมการผลิต ก่อสร้าง อาหาร และอสังหาริมทรัพย์ เชี่ยวชาญการพัฒนาระบบจัดซื้อ การบริหารซัพพลายเชน และการประยุกต์ใช้ AI เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน ถ่ายทอดองค์ความรู้จากประสบการณ์การทำงานจริงในภาคธุรกิจ
รูปแบบการอบรม (Training Format)
- จัดอบรมในรูปแบบ Onsite (ในห้องอบรม) เน้นการบรรยาย กรณีศึกษา การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ และ Workshop เพื่อให้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการทำงานได้จริง
- ใช้วิธีการเรียนแบบ Concept + Case Study + Workshop + Group Discussion โดยแบ่งเวลาให้ลงมือทำและอภิปรายร่วมกัน เน้นการลงมือปฎิบัติ
หัวข้อการสัมมนา (Course Topics) 09.00 - 16.00 น.
Module 1: Data to Decision วางกรอบก่อนลงมือ
- Data, Information, Insight และ Decision: ความต่างของสี่คำนี้ และเหตุผลที่องค์กรส่วนใหญ่หยุดอยู่แค่ Information แล้วเรียกมันว่าการวิเคราะห์
- DIKW Concept: ลำดับขั้นจากข้อมูลดิบสู่ปัญญา และการใช้เป็นเช็กลิสต์ว่ารายงานของเราอยู่ขั้นไหน
- 4 Levels of Analytics: Descriptive, Diagnostic, Predictive และ Prescriptive พร้อมการเลือกระดับให้เหมาะกับคำถามและข้อมูลที่มี
- Business Question: การตั้งคำถามทางธุรกิจให้คมก่อนหาข้อมูล เพราะคำถามที่ผิดทำให้การวิเคราะห์ที่ถูกต้องกลายเป็นสิ่งไร้ประโยชน์
- 5D Decision Framework: Define ไปสู่ Discover, Diagnose, Decide และ Deploy กรอบการทำงานหลักที่ใช้ตลอดทั้งหลักสูตร
Module 2: Find What Matters หาจุดที่ควรลงแรงก่อน
- Pareto Principle: หลัก 80:20 กับการหาส่วนน้อยที่สร้างผลกระทบมากที่สุด และกับดักของการใช้ Pareto ผิดจังหวะ
- Segmentation: การแบ่งกลุ่มข้อมูลให้เห็นความต่างที่ค่าเฉลี่ยกลบไว้
- ABC Analysis: การจัดลำดับความสำคัญตามมูลค่า พร้อมการกำหนดวิธีดูแลที่ต่างกันในแต่ละกลุ่ม
- Prioritization และ Vital Few: การเลือกงานที่คุ้มค่าที่สุดเมื่อทรัพยากรมีจำกัด
- Workshop 1: วิเคราะห์ชุดข้อมูลเพื่อค้นหา Priority และ Business Impact ของหน่วยงานตนเอง
Module 3: Understand the Pattern อ่านรูปแบบของข้อมูล
- Variability และ XYZ Analysis: การวัดความผันผวนและจัดกลุ่มตามความคาดเดาได้ เพื่อเลือกวิธีรับมือให้ถูก
- Trend Analysis: การอ่านทิศทางของข้อมูล และการแยกแนวโน้มจริงออกจากความบังเอิญระยะสั้น
- Time Series และ Seasonality: รูปแบบตามช่วงเวลาและฤดูกาล พร้อมผลต่อการวางแผนล่วงหน้า
- Correlation: การหาความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปร และเส้นแบ่งระหว่างความสัมพันธ์กับการเป็นสาเหตุ
- Linear Regression: แนวคิดพื้นฐานและการประยุกต์กับโจทย์ธุรกิจ โดยไม่ต้องเขียนโค้ด
- Workshop 2: เลือกเทคนิควิเคราะห์ที่เหมาะกับโจทย์ที่ได้รับ แล้วค้นหา Insight จากชุดข้อมูลจริง
Module 4: From Insight to Decision เปลี่ยนผลวิเคราะห์เป็นการตัดสินใจ
- Finding, Insight และ Business Impact: การไล่จากสิ่งที่พบ สู่ความหมาย และสู่มูลค่าเป็นตัวเงิน
- Root Cause Analysis: การหาสาเหตุที่แท้จริง แทนการแก้ที่อาการซึ่งกลับมาเกิดซ้ำทุกไตรมาส
- Impact–Effort และ Decision Matrix: การจัดลำดับทางเลือกและตัดสินใจอย่างมีเกณฑ์ที่อธิบายได้
- Data Storytelling: โครงสร้างการนำเสนอจากสถานการณ์ สู่สิ่งที่พบ ผลกระทบเป็นตัวเงิน ข้อเสนอ และสิ่งที่ขออนุมัติ
- Recommendation และ Action Plan: การเปลี่ยนข้อเสนอให้เป็นแผนลงมือที่มีผู้รับผิดชอบและกำหนดเวลา
กิจกรรมในหลักสูตร (Workshop)
หลักสูตรนี้ออกแบบให้มี Workshop เชิงปฏิบัติการ 3 กิจกรรมตลอดวัน ต่อเนื่องกันเป็นเส้นทางเดียว ตั้งแต่ตั้งคำถามจนถึงนำเสนอข้อเสนอ
- Find What Matters — วิเคราะห์ข้อมูลเพื่อค้นหา Priority และ Business Impact
- Pattern to Insight — เลือกเทคนิควิเคราะห์ให้เหมาะกับโจทย์ แล้วค้นหา Insight
- Data to Decision Challenge — วิเคราะห์ Business Case ตั้งแต่ Define, Analyze, Insight, Decision จนถึง Action Plan พร้อมนำเสนอและอภิปรายร่วมกัน
กรณีศึกษาในหลักสูตร (Case Study)
- Spend Analysis และ Supplier Analysis — หาจุดที่เงินรั่วไหลและโอกาสต่อรอง
- Inventory และ Demand — ความผันผวนของความต้องการกับระดับสต๊อกที่เหมาะสม
- Supplier Performance — การให้คะแนนและสัญญาณเตือนล่วงหน้า
- Lead Time และ Delivery — ความตรงเวลาและสาเหตุที่ทำให้ส่งช้า
- ทุกกรณีศึกษาใช้กรอบ 5D เดียวกัน ผู้เรียนจากหน่วยงานอื่นจึงถอดวิธีคิดไปใช้กับข้อมูลของตนเองได้ทันที